Schimmel op de muur verwijderen: begin bij de oorzaak

Zwarte puntjes in de hoek van de slaapkamer, een grijze waas achter de kast, schimmel boven de plint? Schimmel is geen probleem op zich maar een signaal: ergens blijft een muur te lang vochtig. Wie alleen wegpoetst, ziet hem vaak terugkomen. Zo vindt u de oorzaak en pakt u ze gericht aan.

Gratis offertes aanvragen Online vochtdiagnose

Schimmelsporen zitten overal in de lucht, binnen en buiten. Ze groeien pas uit tot een zichtbare plek als een oppervlak lang genoeg vochtig blijft. Daarom zegt de plaats van de schimmel zoveel: ze toont waar het vocht vandaan komt. En daarom begint elke blijvende oplossing bij de oorzaak, niet bij het schoonmaakmiddel.

Waarom groeit er schimmel op uw muur?

Vijf oorzaken komen steeds terug. Ze kunnen ook samen voorkomen, zeker in oudere woningen.

Condensatie door te weinig ventilatie

Koken, douchen, de was laten drogen en gewoon ademen: een gezin brengt elke dag heel wat waterdamp in de lucht. Kan die vochtige lucht niet weg, dan slaat ze neer op het koudste vlak van de kamer. Daar blijft de muur nat en groeit schimmel. Typisch na het plaatsen van nieuwe, dichte ramen zonder verluchtingsroosters, in slaapkamers die weinig verwarmd worden en in badkamers zonder afzuiging.

Koudebruggen

Een koudebrug is een plek waar de kou makkelijker door de muur dringt: een betonnen latei boven het raam, de hoek tussen twee buitenmuren, een dagkant zonder isolatie, een rolluikkast. Het oppervlak blijft er kouder dan de rest van de muur, dus condenseert het vocht daar eerst. Schimmel in een strakke lijn of netjes in de hoek wijst vaak in die richting.

Opstijgend vocht

Zit de schimmel onderaan de muur, samen met een donkere vochtband, witte zoutuitslag en afbladderende verf? Dan trekt het vocht waarschijnlijk uit de grond op. Verluchten helpt hier niet genoeg: de muurvoet zelf moet droog. Meer daarover in de gids opstijgend vocht herkennen en behandelen.

Doorslaand vocht

Hoger op een buitenmuur, vooral aan de kant van het slechte weer, kan regen door de gevel dringen: uitgespoelde voegen, poreuze stenen, scheuren of een lekkende dakgoot. De plek wordt dan donkerder na een regenbui, en de schimmel volgt.

Lekken

Een plotse plek die blijft groeien, ook bij droog weer, wijst eerder op een lek: een waterleiding in of achter de muur, de afvoer van de badkamer, een kapotte voeg rond douche of bad, of een lek in het dak. Dan is de eerste stap het lek herstellen.

Hoe herkent u welke oorzaak erachter zit?

Kijk naar de plaats, het seizoen en wat er rond de schimmel gebeurt. De tabel geeft geen zekerheid, maar helpt u de meeste verdachten te schrappen.

Waar zit de schimmel?	Waarschijnlijke oorzaak	Wat u zelf kunt nagaan
In hoeken van buitenmuren, achter kasten, rond het raam	Condensatie, vaak bij een koudebrug	Zijn de ramen ’s ochtends nat? Wordt de plek kleiner als u de kast een paar centimeter van de muur zet?
Tegen het plafond van badkamer of keuken	Condensatie door te weinig afzuiging	Blijven spiegel en tegels lang beslagen na het douchen? Werkt de afzuiging echt?
Onderaan de muur, met een vochtband en een zoutrand	Opstijgend vocht	Stopt de plek overal op ongeveer dezelfde hoogte, en blijft ze ook in de zomer?
Hoger op een buitenmuur, donkerder na regen	Doorslaand vocht	Kijk na een regenbui welke gevel nat werd en of de plek binnen groeide.
Plotse ronde plek, ook bij droog weer	Lek van een leiding, afvoer of dak	Draai alle kranen dicht: blijft de watermeter lopen? Zit er een badkamer of leiding achter of boven?

Meerdere oorzaken kunnen samen spelen. Alleen een meting ter plaatse bevestigt de oorzaak.

Een handige extra test: kleef een stuk aluminiumfolie op de muur en kijk na een paar dagen. Is de folie nat aan de kamerkant, dan komt het vocht uit de lucht (condensatie). Is ze nat aan de muurkant, dan komt het vocht uit de muur zelf. Meer zelftests per symptoom vindt u op de pagina vochtige muren binnen, of laat de online vochtdiagnose een eerste richting geven.

Wat kunt u zelf doen, en waar stopt het?

Een kleine plek veilig schoonmaken

Bescherm uzelf: draag handschoenen en bij voorkeur een stofmasker en een veiligheidsbril, en zet een raam open.
Niet droog borstelen of schuren: zo verspreidt u sporen in de lucht. Werk met een vochtige doek of spons.
Gebruik een gewoon schoonmaakmiddel met water of een product dat voor schimmel bedoeld is, en volg de gebruiksaanwijzing. Meng nooit verschillende producten, zeker geen bleekwater met andere middelen.
Laat goed drogen en gooi doek of spons daarna weg.
Volg de plek op: trek met potlood de rand na en noteer de datum. Komt de schimmel terug, dan is de oorzaak niet weg.

Heeft u astma, een allergie of andere ademhalingsklachten, of bent u zwanger? Laat het schoonmaken dan aan iemand anders over, en houd kinderen uit de buurt.

Het vocht in huis verminderen

Verlucht elke dag kort en krachtig, ook in de winter, en zet daarvoor de ramen even wijd open.
Laat de verluchtingsroosters in de ramen open en houd ze stofvrij.
Zet de dampkap aan tijdens het koken en laat de badkamerafzuiging na het douchen nog even draaien.
Droog de was buiten of in een goed verluchte ruimte, niet in de slaapkamer.
Zet kasten en bedden een paar centimeter van buitenmuren, zodat er lucht achter kan.
Verwarm gelijkmatig: een koude kamer naast een warme trekt vocht aan.

Hier stopt doe-het-zelf

De schimmel bedekt meer dan een kleine plek, of komt na het schoonmaken telkens terug.
Ze zit in of achter behang, gipsplaat, isolatie of pleister die vochtig blijft: dan moet het aangetaste materiaal meestal weg.
Er is waterschade geweest, of de muur blijft ook na verluchten nat.
Iemand in huis heeft ademhalingsklachten.

Antischimmelverf of een nieuwe laag verf over de plek verbergt het probleem een tijd, maar lost de oorzaak niet op.

Wanneer schakelt u een vochtspecialist in?

Zodra de schimmel terugkomt of samengaat met andere vochtsporen, heeft u een diagnose nodig. Een vochtexpert meet het vocht op verschillende hoogtes en dieptes in de muur, meet de luchtvochtigheid en de temperatuur van het muuroppervlak, zoekt koudebruggen en controleert of verluchting en afzuiging hun werk doen. Zo maakt hij het verschil tussen vocht aan het oppervlak en vocht dat in de muur zit.

Daarna volgt de behandeling van de oorzaak, en pas dan de schimmel:

Condensatie: betere ventilatie, bijvoorbeeld met roosters en mechanische afzuiging (systeem C) of balansventilatie (systeem D).
Koudebrug: plaatselijk isoleren, zodat het oppervlak niet meer zo koud wordt.
Opstijgend vocht: een muurinjectie in de muurvoet, gevolgd door droogtijd en saneerpleister.
Doorslaand vocht: de gevel herstellen, hervoegen en eventueel waterafstotend maken.
Lek: het lek opsporen en herstellen, daarna de muur laten drogen.

Is de oorzaak aangepakt, dan verwijdert de vakman de schimmel en het aangetaste materiaal en werkt hij de muur opnieuw af. In die volgorde: wie omgekeerd werkt, begint na een tijd opnieuw.

Schimmel en gezondheid

Gezondheidsinstanties brengen vocht en schimmel in huis in verband met klachten aan de luchtwegen, zoals hoesten, niezen, een verstopte neus of astma die verergert. Niet iedereen reageert even sterk. Kinderen, ouderen, zwangere vrouwen en mensen met astma, een allergie of een verzwakte afweer zijn gevoeliger.

Deze pagina geeft geen medisch advies. Heeft u of een huisgenoot klachten die u met de schimmel in verband brengt, bespreek ze dan met uw huisarts. In Vlaanderen kan onder meer uw arts bij het Departement Zorg een gratis onderzoek van het binnenmilieu aanvragen. In Brussel doet de RCIB van Leefmilieu Brussel dat op schriftelijke vraag van een arts.

Huurder of eigenaar: wie doet wat?

In een huurwoning is schimmel vaak een gevoelig punt. De regels verschillen tussen Vlaanderen en Brussel, maar in grote lijnen geldt:

De verhuurder moet een woning verhuren die aan de kwaliteitsnormen voldoet en staat in voor de grote herstellingen. Vocht dat uit het gebouw zelf komt, zoals opstijgend vocht, doorslaand vocht of een lekkend dak, valt doorgaans onder zijn verantwoordelijkheid.
De huurder moet de woning normaal gebruiken en onderhouden: verluchten, verwarmen, de roosters open laten en kleine herstellingen doen. Schimmel die ontstaat omdat er te weinig verlucht wordt, kan dan ten laste van de huurder vallen.

Vaak spelen beide mee, bijvoorbeeld een koudebrug die pas problemen geeft als er weinig verlucht wordt. Breng de verhuurder daarom snel schriftelijk op de hoogte, met foto’s en data. Een vaststelling door een vochtexpert maakt duidelijk waar het vocht vandaan komt. Raakt u er samen niet uit, dan kunt u terecht bij het woonloket of de huisvestingsdienst van uw gemeente, en in laatste instantie bij de vrederechter. Als huurder vraagt u offertes voor werken aan met toestemming van de eigenaar.

Wat hoort in een goede offerte?

Bij schimmel vergelijkt u eerst de diagnose, dan pas de prijs. Twee offertes die een andere oorzaak aanpakken, kunt u niet naast elkaar leggen. Let op deze punten:

De vastgestelde oorzaak, en hoe die gemeten werd.
De behandeling van die oorzaak (ventilatie, isolatie van de koudebrug, injectie, gevelherstel of herstel van een lek), apart van het verwijderen van de schimmel.
Welke ruimtes en welke oppervlakte behandeld worden, en met welke producten.
Hoe de ruimte beschermd wordt tijdens de werken, en hoe aangetast behang, pleister of gipsplaat wordt afgevoerd.
De afwerking: herpleisteren en schilderen, en hoeveel droogtijd daarvoor nodig is.
De garantievoorwaarden, schriftelijk: waarop ze slaan en onder welke voorwaarden.
Het ondernemingsnummer (KBO), de verzekering en het btw-tarief.

Wat de prijs bepaalt? Vooral de oorzaak en het werk dat ze vraagt, de aangetaste oppervlakte, de ondergrond en de afwerking die volgt. Uw prijs op maat krijgt u na een plaatsbezoek. Meer over de prijsopbouw leest u in de gids vochtbestrijding prijs.

Veelgestelde vragen

Hoe verwijder ik schimmel van de muur?

Een kleine, oppervlakkige plek kunt u zelf schoonmaken met een vochtige doek en een gewoon schoonmaakmiddel of een product voor schimmel, volgens de gebruiksaanwijzing op de verpakking. Draag handschoenen, verlucht goed en borstel niet droog. Komt de schimmel terug, of gaat het om een grote plek, dan zit de oorzaak dieper en laat u best een vochtspecialist kijken.

Helpt bleekwater tegen schimmel op de muur?

Bleekwater kan een plek doen verbleken, maar het neemt de oorzaak niet weg: zolang de muur vochtig blijft, komt de schimmel terug. Gebruikt u het toch, volg dan de veiligheidsinstructies op de verpakking, verlucht goed en meng het nooit met andere schoonmaakmiddelen.

Waarom komt de schimmel steeds terug?

Omdat het vocht blijft. Schoonmaken verwijdert de zichtbare schimmel, niet de condensatie, de koudebrug, het opstijgend of doorslaand vocht of het lek dat de muur nat houdt. Zoek eerst de oorzaak, bijvoorbeeld met de online vochtdiagnose, en laat ze bij twijfel ter plaatse meten.

Is schimmel op de muur schadelijk voor de gezondheid?

Gezondheidsinstanties brengen vocht en schimmel in huis in verband met klachten aan de luchtwegen, zoals hoesten of astma die verergert. Kinderen, ouderen, zwangere vrouwen en mensen met astma, een allergie of een verzwakte afweer zijn gevoeliger. Heeft u klachten, bespreek ze dan met uw huisarts.

Mag ik over schimmel schilderen met antischimmelverf?

Over een schimmelplek schilderen verbergt het probleem maar tijdelijk. Antischimmelverf kan nuttig zijn als afwerking, op een propere en droge muur, nadat de oorzaak is aangepakt. Als oplossing op zich volstaat ze niet.

Wie betaalt schimmel in een huurwoning?

Dat hangt af van de oorzaak. Vocht dat uit het gebouw zelf komt, zoals opstijgend vocht, doorslaand vocht of een lek, valt doorgaans ten laste van de verhuurder. Schimmel door te weinig verluchten of verwarmen kan ten laste van de huurder vallen. Meld het probleem schriftelijk, met foto’s, en laat bij twijfel de oorzaak vaststellen.

Wat kost schimmel laten verwijderen?

Dat hangt vooral af van de oorzaak die eerst aangepakt moet worden: ventilatie, een koudebrug, opstijgend of doorslaand vocht of een lek zijn heel verschillende werken. Daarna tellen de aangetaste oppervlakte, de ondergrond en de afwerking. Uw prijs op maat krijgt u na een plaatsbezoek, via vrijblijvende offertes.

Gratis diagnose + offertes aanvragen

Tot 3 vrijblijvende offertes van vochtspecialisten uit uw regio · Eerst zelf de oorzaak nagaan